ทางดินหลังบ้านป้าแสงค่อย ๆ ไต่ขึ้นจากพื้นราบไปสู่เชิงเขา
หญ้าข้างทางสูงประมาณเข่าพร้อมใจเกี่ยวขากางเกงภาคินทุกฝีก้าว
ยุงบางตัวบินวนอยู่ใกล้ ๆ เหมือนมองเขาเป็นบุฟเฟ่ต์จากเมืองกรุง
“มาหมู่บ้านเดียว ได้น้ำหอมกลิ่นโลชั่นกันยุงเต็มตัวเลยครับ” ภาคินบ่นเบา ๆ พลางเกาหลังมือ
ดาบอเดินนำหน้าอย่างนิ่ง ๆ ถือไฟฉายเล็ก ๆ ไว้ในมือแต่ยังไม่เปิด
แสงสุดท้ายของวันยังพอให้เห็นทางจาง ๆ
“ยุงแถวนี้ยังน้อย” ดาบอตอบ “ถ้าหน้าฝนนี่จะรู้ว่า ‘เยอะ’ จริง ๆ เป็นยังไง”
“ขอบคุณสำหรับภาพอนาคตครับ ผมจะจดไว้ในใจแล้วพยายามไม่มาหน้านั้น”
ดาบอไม่หัวเราะ แต่หางเสียงเหมือนจะนุ่มขึ้นนิดหนึ่ง
ภาคินไม่แน่ใจว่า เขาเริ่มชินกับมุกแห้ง ๆ หรือแค่ลมเย็นขึ้นกันแน่
พอเดินพ้นหลังบ้านไปได้ไม่นาน เสียงหมู่บ้านก็เริ่มเบาลง
แทนที่ด้วยเสียงจักจั่นกับเสียงลมเสียดสีกิ่งไม้
ท้องฟ้าเหนือศีรษะกำลังเปลี่ยนสีอย่างช้า ๆ จากม่วงอ่อนเป็นน้ำเงินเข้ม
“จริงสิ” ภาคินนึกอะไรขึ้นได้ “ทำไมต้องออกมาตอนเย็นด้วยครับ กลางวันไม่เห็นทางเหรอ”
“กลางวันก็เห็น” ดาบอตอบ “แต่คุณอยากเห็นหมู่บ้านแบบที่คนในหมู่บ้านเห็น หรือแบบที่คนเฝ้าดาวเห็นล่ะ”
“ต่างกันมากไหมครับ”
“ลองดูก่อนแล้วกัน” ดาบอพูดเรียบ ๆ “เผื่อคุณอยากเปลี่ยนหัวข้อวิจัยกลับไปเขียนเรื่องวัดโบราณธรรมดาแทน”
“สายแซะนี่พูดเหมือนอาจารย์ผมเลยนะครับ” ภาคินกลอกตา
“ต่างกันอย่างเดียวคือคุณยังไม่ได้ให้เกรดผม”
“ก็แล้วแต่คุณจะทำตัวให้ได้เกรดอะไร” ดาบอว่า
“นักวิชาการบางคนก็ได้แค่ ‘ผ่าน’ เพราะถามผิดเรื่องตั้งแต่แรก”
คำพูดนั้นแทงนิด ๆ แต่ไม่ถึงกับเจ็บ
ออกจะเหมือนคนกำลังเตือนมากกว่าดูถูก
“งั้นคุณช่วยแนะนำหน่อยไหมครับ ว่าคำถามแบบไหนคือ ‘ผิดเรื่อง’ สำหรับที่นี่”
ภาคินถามบ้าง “เผื่อจะได้ไม่โดนรีไทร์โดยลัทธิดวงดารา”
ดาบอหยุดเดินชั่วครู่ หันมามองเขาในแสงเย็นที่ใกล้หมด
“คำถามที่เริ่มด้วยคำว่า ‘จริงไหมว่า…’” เขาตอบ
“ส่วนใหญ่พอคนถามแบบนั้น เขาก็ไม่ได้สนใจคำตอบอยู่แล้ว เขาแค่หาคนมายืนยันสิ่งที่ตัวเองเชื่อ”
“โอ้…” ภาคินเลิกคิ้ว “ลึกเหมือนกันนะครับเนี่ย”
“แต่ถ้าคุณถามว่า ‘คุณเชื่ออะไร’ แทน คุณจะได้อะไรกลับมาเยอะกว่า” ดาบอพูดต่อ
“ในหมู่บ้านนี้ โดยเฉพาะเรื่องดาว เรื่องศาล เรื่องบนเขา”
“งั้นผมเริ่มเลยได้ไหมครับ” ภาคินยิ้มมุมปาก
“คุณเชื่ออะไรเกี่ยวกับลัทธิดวงดารา”
ดาบอหันกลับไปเดินต่อ โดยไม่ตอบทันที
ภาคินคิดว่าอีกฝ่ายจะเลี่ยง ไม่พูด
แต่พักใหญ่ ๆ เขาก็ได้ยินคำตอบเสียงเบา
“ผมเชื่อว่ามันยังไม่จบ”
“ยังไม่จบ?”
“เรื่องที่เริ่มไว้ตั้งแต่ก่อนผมเกิด” ดาบอว่า
“คนรุ่นก่อนเขาเชื่อว่า ตัวเองปิดมันได้แล้ว แต่อะไรบางอย่างแค่ ‘รอ’ อยู่เฉย ๆ มากกว่า”
ลมเย็นวูบผ่านต้นคอภาคินอย่างกับจงใจ
เขายกมือขึ้นลูบต้นคอตัวเองโดยอัตโนมัติ
“รอ…อะไรเหรอครับ”
“รอคนมายุ่งต่อ” ดาบอตอบหน้าตาย
“อย่างคุณนี่แหละ”
“โอเค ผมควรเลิกถามแล้วฟังเสียงจักจั่นอย่างเดียวดีไหม” ภาคินคิดในใจ
แต่ก็ยังเดินตามต่อไปอย่างดื้อ ๆ
ทางเริ่มชันขึ้น ก้อนหินโผล่ขึ้นมาจากพื้นดินเป็นช่วง ๆ
ดาบอก้าวข้ามอย่างเคยชิน ส่วนภาคินต้องคอยระวังไม่ให้ตัวเองลื่นหน้าคะมำ
“คุณขึ้นทางนี้บ่อยเหรอครับ” ภาคินหอบนิด ๆ
“บ่อยพอ ๆ กับที่คุณนั่งในห้องสมุดนั่นแหละ” ดาบอว่า
“เมื่อก่อนขึ้นบ่อยกว่านี้ แต่เดี๋ยวนี้คนข้างล่างเริ่มไม่อยากให้ขึ้นบ่อย”
“ทำไมครับ”
“เขากลัวว่าบนนี้จะดึงคนขึ้นไปมากกว่าลงมา”
ประโยคนั้นทำให้บรรยากาศเงียบลงพักหนึ่ง
ภาคินเลือกไม่ถามต่อ เขาเริ่มแยกไม่ออกว่า เรื่องไหนคือคำเปรียบเทียบ เรื่องไหนคือเรื่องจริงสำหรับคนที่นี่
ไม่นาน ลานหินก็เผยตัว
มันไม่ใช่ลานกว้างใหญ่อลังการแบบในหนังผจญภัย
แต่เป็นพื้นที่โล่งบนไหล่เขาที่พื้นเต็มไปด้วยแผ่นหินแบน ๆ ทับซ้อนกัน
เหมือนมีใครมาเรียงหินให้เป็นขั้นบันไดขนาดยักษ์ โดยเจตนาที่เขาเดาไม่ออก
จากจุดนี้ เห็นหมู่บ้านห้วยศิลาทั้งหมู่บ้านอยู่ด้านล่างเล็กลงราวกับของเล่นไม้
ทุ่งนาเป็นผืนเขียวเข้มตัดกับริ้วน้ำที่สะท้อนแสงสุดท้ายของวัน
ท้องฟ้าเหนือหัวกลายเป็นน้ำเงินเข้มเกือบสนิท
ดาวดวงแรก ๆ เริ่มโผล่มาอย่างเขิน ๆ
“สวยเหมือนกันนะครับ” ภาคินเผลอพูดออกมา
“เพราะตอนนี้คุณยังมองจากตรงนี้” ดาบอว่า “ถ้าคุณยืนอยู่ตรงนู้น แล้วมองกลับขึ้นมา…มันจะไม่สวยเท่าไหร่”
“ตรงนู้นคือไหนครับ”
ดาบอชี้ลงไปที่หมู่บ้าน
บ้านหลังหนึ่งใกล้เชิงเขามีแสงตะเกียงสีส้มสลัว ๆ ลอดออกมาตามช่องหน้าต่าง
“บ้านคนที่ไม่ชอบให้ใครขึ้นมาบนนี้” เขาพูดง่าย ๆ
“นั่นคือ…พวกคนเฝ้าดาวเหรอครับ”
“บางส่วน” ดาบอตอบ “คนเฝ้าดาวจริง ๆ เขาไม่ค่อยมี ‘บ้าน’ เท่าไหร่หรอก”
ภาคินกำลังจะถามต่อ แต่สายตาไปสะดุดเข้ากับบางอย่างบนพื้นหิน
มีลายสลักจาง ๆ อยู่บนแผ่นหินด้านหน้าเขา
เขารีบก้มลงมองใกล้ ๆ
วงกลมสามชั้นซ้อนกัน กับเส้นเฉียงเหมือนดาวหางลากผ่าน
หัวใจเขาเต้นแรงขึ้นทันที
มันเหมือนกับสัญลักษณ์ที่อยู่ในเอกสารแทบทุดาบอุดที่เขาเคยศึกษา
“ที่นี่เอง…” เขาพึมพำ
“คุณเคยเห็นมาก่อน?” ดาบอถาม
“เคยครับ ในเอกสารหลายภาษา หลายที่มา”
ภาคินเอื้อมมือไปลูบเบา ๆ บนรอยสลัก
“แต่ผมไม่คิดว่าจะได้เห็นของจริงเร็วขนาดนี้”
“นี่ไม่ใช่ของจริงหรอก” ดาบอว่าเสียงเรียบ
“อ้าว แล้วนี่คือ…?”
“อันนี้ของปลอม” เขาตอบ
“มีคนสลักเลียนแบบเพิ่มทีหลัง จากของจริงที่อยู่…ตรงนู้น”
เขาชี้ไปที่แผ่นหินอีกก้อนหนึ่งด้านใน
มันดูไม่ต่างจากก้อนอื่นมากนัก ถ้าไม่สังเกตดี ๆ
แต่พอภาคินเข้าไปใกล้ เขาก็เห็นว่าลายสลักบนก้อนนั้นเก่ากว่ามาก
เส้นบางส่วนสึกจนแทบมองไม่ออก แต่โครงรูปยังอยู่
และที่ต่างออกไปคือ เส้นเฉียงที่ลากผ่านวงกลมสามชั้นนั้น…ไม่เหมือนภาพที่เขาคุ้นเคยในเอกสาร
“เดี๋ยวนะ” ภาคินขมวดคิ้ว “ทำไมเส้นมัน…กลับด้าน”
“คุณสังเกตเห็นด้วย” ดาบอมองเขานิด ๆ
“สัญลักษณ์ที่อยู่ในเอกสารที่คุณอ่าน ส่วนใหญ่เขาจะวาดกลับข้างกันหมด”
“แต่ทำไมล่ะครับ ถ้าเขาก็อปปี้จากที่นี่ไป?”
“ใครบอกว่าเขาก็อปปี้จากที่นี่” ดาบอถามกลับ
“บางที…เขาอาจจงใจกลับด้านเองก็ได้ มันปลอดภัยกว่าถ้าคุณสอนคนให้วาดสัญลักษณ์ไม่เหมือนของจริงเป๊ะ ๆ”
ประโยคนั้นทำให้ภาคินเงียบไป
เขาไม่เคยคิดในมุมนั้นมาก่อน
“เพราะถ้าสัญลักษณ์นี้เป็นแค่รูปสวย ๆ เฉย ๆ มันก็คงไม่จำเป็นต้องมีเวอร์ชันปลอม”
ลมเย็นวูบผ่านอีกครั้ง ราวกับย้ำคำพูดของดาบอ
ขนที่แขนภาคินลุกซู่ขึ้นอย่างห้ามไม่ได้
เพื่อไม่ให้ตัวเองจมอยู่กับความหลอน เขาตัดสินใจหันไปดูวิวแทน
ตอนนี้ท้องฟ้ามืดขึ้นอีก ดวงดาวเริ่มปรากฏมากขึ้น ราวกับมีคนค่อย ๆ เปิดไฟดวงเล็ก ๆ เต็มเพดานโลก
“แล้วปกติคนบนหมู่บ้าน เขาขึ้นมาทำอะไรบนนี้ครับ” เขาพยายามลากบทสนทนาไปในโหมดวิชาการ
“ดูดาว สวดอะไรบางอย่าง นั่งเงียบ ๆ” ดาบอตอบ
“แล้วบางครั้งก็…” เขาหยุดไปนิดหนึ่ง
“ก็…อะไรครับ” ภาคินถามต่อทันที
“เถียงกันเรื่องแปลคำโบราณผิด”
“ห๊ะ?”
ดาบอหันมามองหน้าเขา สีหน้าจริงจังสุดขีด ก่อนจะพูดต่อ
“บางคำ ถ้าแปลผิดไปคำเดียว ความหมายจะกลับข้างเลย
คนรุ่นก่อน ๆ ในลัทธินี่เถียงกันเรื่องนี้กันจนจะตีกันตายหลายรอบแล้ว”
“โอ้ ผมรู้สึกว่าเป็นครั้งแรกที่ได้ยินว่าในลัทธิโบราณระดับลึกลับขนาดนี้ ก็มีปัญหาดราม่าแปลผิดเหมือนกัน”
ภาคินหัวเราะ
“ฟีลเดียวกับพวกเราที่เถียงกันเรื่องใช้คำแปลในวิทยานิพนธ์เลย”
ดาบอยักไหล่น้อย ๆ “มนุษย์ก็คือมนุษย์ ไม่ว่าอยู่ในลัทธิหรือในห้องสมุด”
เสียงฝีเท้าเบา ๆ ทำให้ภาคินชะงัก
เขาหันไปมองทางทางขึ้นลานหิน เห็นเงาเล็ก ๆ สองสามเงาโผล่พ้นขอบทางมา
“เฮียกัช!” เสียงเด็กแหลมเล็กดังขึ้น
“แม่บอกว่าถ้าฟ้ามืดแล้วยังไม่ลงไป เดี๋ยวโดนด่าทั้งคู่!”
เด็ดาบอายคนหนึ่งในเสื้อยืดลายการ์ตูนวิ่งปรู๊ดเข้ามา
ตามด้วยเด็กอีกสองคนที่ดูจะอยากวิ่ง แต่ยังเกรง ๆ อยู่
“ใครอนุญาตให้ขึ้นมาตรงนี้” ดาบอถาม แต่สีหน้าไม่ได้ดุเท่าคำพูด
ภาคินจับได้ว่าน้ำเสียงออกแนวเหนื่อยใจมากกว่าจริงจัง
“ก็เห็นเฮียขึ้นมา เลยตามมาดูไง” เด็กตอบหน้าซื่อ
“แม่บอกว่าถ้ามีคนเมืองมาด้วยแล้วจะไม่อันตรายเท่าไหร่”
“แม่คนไหนพูดแบบนั้น” ดาบอเลิกคิ้ว
“ก็แม่ผมไง” เด็กทำท่าภูมิใจ “แม่บอกว่า คนที่มาจากกรุงเทพฯ น่าจะพกโลชั่นกันผีมาด้วย”
ภาคินสำลักอากาศ
“หมายถึง โลชั่นกันยุงรึเปล่าครับ” เขาถาม
“ยุงก็ผีอย่างหนึ่งนั่นแหละ” เด็กตอบจริงจัง
“ดูดเลือดคนตอนมืด ๆ”
ดาบอหันมาทางภาคิน “นี่เด็กหมู่บ้าน คุณอย่าไปเถียงเรื่องภาษากับเขาเลย คุณจะแพ้”
ภาคินหัวเราะ “โอเคครับ ผมจะถือว่าพวกเรากำลังถูกล้อมรอบด้วยผีดูดเลือดตัวเล็ก ๆ”
เด็ดาบอายมองเขาอย่างสนใจขึ้นมาทันที
“พี่คนเมือง มาดูดาวเหรอ”
“ก็มาดูหลายอย่างครับ” ภาคินตอบ
“ดาว ศาลหิน เรื่องเล่าต่าง ๆ ในหมู่บ้าน”
“แล้วพี่เชื่อเรื่องคนเฝ้าดาวไหม” เด็กถามต่อทันควัน
คำถามนี้เล่นเอาเขาตอบไม่ออกไปแวบหนึ่ง
ก่อนจะยิ้มบาง ๆ แล้วตอบ
“ตอนแรกไม่ค่อยเชื่อเท่าไหร่” ภาคินว่า “แต่ตอนนี้…เริ่มเชื่ออย่างน้อยหนึ่งคนแล้ว”
เขาเหลือบตามองดาบอแวบหนึ่ง
เด็ดาบอายมองตามแล้วหัวเราะแหะ ๆ
“เฮียกัชไม่ใช่คนเฝ้าดาวหรอก” เด็กว่า
“เฮียแค่…เป็นคนที่ดาวเฝ้าดูแทนมากกว่า”
คำพูดธรรมดา ๆ แต่ทำให้บรรยากาศเงียบไปครู่หนึ่ง
ดาบอปรายตามองเด็ก แต่ไม่ได้ดุ
มีแค่บางอย่างในแววตาเขาที่ภาคินอ่านไม่ค่อยออก
“ลงได้แล้ว” ดาบอพูด
“บอกแม่ด้วยว่าผมจะพาคนเมืองลงไปก่อนฟ้ามืด”
“ไม่มืดแล้วมั้งเฮีย” เด็ดาบอี้ไปบนท้องฟ้า
ตอนนี้ดาวเต็มฟ้าไปหมดแล้ว ราวกับมีใครสาดเกลือเรืองแสงขึ้นไปทั่วผืนผ้าใบสีดำ
ภาคินเงยหน้ามอง แล้วก็เผลออุทานในใจ
ท้องฟ้าบนลานหินนี้ชัดกว่าที่เขาเคยเห็นจากในเมืองหลายเท่า
ดาวดวงเล็กดวงน้อยที่ปกติไม่เคยเห็นด้วยตาเปล่า โผล่ขึ้นมาจนแทบจำไม่ได้ว่าเคยมีเยอะขนาดนี้
“สวย…” เขาพึมพำอีกครั้ง
“เห็นไหม” ดาบอพูด “หมู่บ้านตอนฟ้ามืดมันคนละแบบกับตอนกลางวันจริง ๆ”
“ครับ” ภาคินยอมรับ
“แล้วหมู่บ้านที่คุณเห็น ตอนคุณเป็นคนเฝ้าดาวล่ะ…มันเป็นแบบไหน”
ดาบอเงียบไปครู่หนึ่ง
เขาเงยหน้ามองท้องฟ้า ดวงตานิ่งสนิทราวกับคุ้นกับภาพนี้ดี
ช่วงวินาทีนั้นเอง ภาคินนึกขึ้นได้
ตลอดเวลาที่ดาบอเงยหน้ามองดาว…เขายังไม่เห็นอีกฝ่ายกะพริบตาเลยสักครั้ง
“หมู่บ้านที่ผมเห็นตอนมองจากตรงนี้” ดาบอพูดช้า ๆ
“มันไม่ได้อยู่แค่ข้างล่าง”
“หมายความว่ายังไงครับ”
ดาบอลดสายตาลงมามองเขา
คราวนี้ในแววตามีทั้งความเหนื่อยล้าและอะไรบางอย่างที่คล้ายความเศร้าเจืออยู่
“คุณเคยคิดไหมว่า ‘หมู่บ้าน’ อาจไม่ได้หมายถึงที่ที่เรายืนอยู่” เขาถามย้อน
“แต่เป็นที่ไหนสักแห่ง…ที่เราเคยจากมา แล้วกำลังพยายามกลับไป”
ภาคินอ้าปากจะตอบ แต่เสียงแม่ของเด็กคนเมื่อครู่ก็ร้องเรียกดังขึ้นจากด้านล่าง
เสียงหมาเห่า เสียงหม้อกระทบกันในครัวบ้านใครสักหลัง ลอยตามลมขึ้นมาบนลานหิน
ความจริงของโลกมนุษย์ดึงทั้งคู่ลงมาจากบทสนทนาแปลก ๆ นั้นอย่างง่ายดาย
“ไปกันเถอะ” ดาบอพูด “เดี๋ยวป้าแสงจะหาว่าผมพาคนเมืองมาปล่อยทิ้งบนเขา”
“จะว่าไป ถ้าผมหายไปบนเขาจริง ๆ อาจารย์ผมคงได้หัวข้อวิจัยใหม่เรื่อง ‘การหายตัวของนักวิชาการ’ เลยนะครับ”
ภาคินแซวขำ ๆ เพื่อไล่ความรู้สึกหนัก ๆ ออกไป
“งั้นคุณช่วยอย่าหายก็แล้วกัน” ดาบอตอบ
“ผมไม่อยากอยู่ในบทสัมภาษณ์ตอนท้ายเล่มรายงานของอาจารย์คุณ”
“โอเคครับ ผมจะพยายามหายตัวช้าหน่อย” ภาคินคิดในใจ
แต่ก็เดินตามอีกฝ่ายลงจากลานหินไปอย่างว่าง่าย
เขาไม่รู้เลยว่า แค่คืนนี้
เขาได้เห็น “ของจริง” ไปมากกว่าที่คิดไว้ตอนแรกเยอะแล้ว
ทั้งสัญลักษณ์ที่กลับด้าน
ทั้งเด็กหมู่บ้านที่พูดประโยคประหลาด
ทั้งสายตาของคนที่ดาวเหมือนกำลังเฝ้าดู
และยิ่งไม่รู้เข้าไปใหญ่ ว่า
หลายปีต่อจากนี้ เวลาคนอ่านมาถึงจุดหักมุมของเรื่อง
พวกเขาจะย้อนกลับมานึกถึงค่ำคืนนี้—บนลานหินเหนือหมู่บ้านห้วยศิลา
แล้วพูดในใจว่า
“อ้าว เขาใบ้ไว้ตั้งแต่ตอนนี้แล้วนี่หว่า…แต่ดันไม่ทันคิดเลยว่าหมายถึงแบบนั้น
